Zafer Gürkan Kocapınar

  • zafer gürkan kocapınar facebook
  • zafer gürkan kocapınar twitter
  • zafer gürkan kocapınar linkedin

Antrepo Tanımı ve Tipleri

Z

Antrepo Tanımı ve Tipleri

 

Antrepo; gümrüklenmiş ticari niteliğe sahip eşyaların konulduğu, gümrük mevzuatı vesair yasal düzenlemelerin uygulandığı kapalı veya açık alanlardır. Ticari nitelikli bir eşyanın üzerinde hak sahiplerinin sahip olma (mülkiyet) ile kullanım (tasarruf) hakları gibi iki önemli hakkı bulunmaktadır.

 

Kişiler uluslararası ticarete konu olan malın gümrüklenmesi ile birlikte; eşyanın mülkiyet haklarını üzerlerinde tutarlarken, gümrük vergisi, resim ve harçlar gibi borçları nedeniyle kamu idaresine (gümrük idaresi) tasarruf haklarını belirli süreliğine terk etmektedirler. Eşyanın üzerindeki vergi resim ve harçlar gibi kamuya olan borçları ödendiği zaman kamu üzerindeki tasarruf hakkını mülkiyet hakkına sahip olan kişiye devretmektedir. Bu nedenle kişiler kamusal borçlarını ödemedikleri takdirde eşyalar borç ödenene kadar kamu idaresinin gözetiminde antrepo adı verilen yerlerde depolanmaktadır. Söz konusu bu sürece ise antrepo rejimi adı verilmektedir.

 

Antrepo Çeşitleri

 

Antrepolar; gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın veya izin verildiği durumlarda ihraçeşyasının konulduğu genel ve özel antrepolar olmak üzere ikiye ayrılır[1] . I. Özel Antrepo: Sadece antrepo işletmecisine ait eşyanın konulabildiği gümrük antrepolarıdır. Özel antrepolar C, D, E Tipi olmak üzere kendi arasında 3’e ayrılır. II. Genel Antrepo: Eşyanın konulması için herkes tarafından kullanılabilen gümrük antrepolarıdır. Genel antrepolar A, B, F Tipi olmak üzere kendi arasında 3’e ayrılır

 

 

A Tipi Antrepolar (Genel Antrepo)

 

A Tipi Antrepo; işleticisinin, stok kayıtlarını tuttuğu ve antrepoya konulan eşyada herhangi bir noksanlık olması halinde gümrük vergilerini ödemekten sorumlu olduğu genel antrepo tipidir. A tipi antrepolar genel ihtiyaca yönelik olarak açılıp işletilirler ve eşyanın antrepoya konulmasından kira kazancı elde ederler.

 

B Tipi Antrepolar (Genel Antrepo)

 

B Tipi Antrepo; antrepoya konulan eşyadan, Gümrük Kanununun 97. Maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kullanıcının sorumlu olduğu, antrepo beyannamesini kullanıcının verdiği genel antrepo tipidir. Antrepo işleticisinin sorumluluğu sınırlıdır. Antrepo işleticisi sadece antrepoyu kiralar. Antrepo stok kayıtları tutulmadığından beyanname ve belgeler gümrük kontrolüne esas teşkil eder.

 

Gümrük idaresince izin verilmesi halinde B tipi antrepoda eşyanın gümrüğe sunulmasına gerek yoktur. Beyannamenin bilgisayar ortamında veri işleme tekniği ile verilmesi mümkündür.

 

B tipi antrepoda, gümrük idaresi, rejime giriş beyannamesinin ve rejimi sona erdiren beyanname ve belgelerin kaydını tutar ve belgeleri muhafaza eder. B tipi antrepo işleticisi veya kullanıcısı da söz konusu belgeleri muhafaza eder. Stok kayıtları tutulmayabilir.

 

Antrepo stok kayıtları tutulmayan B tipi antrepoda işlemler beyannameler üzerinden yürütülür.

Gerek eşyanın çıkarıldığı gerekse eşyanın konulacağı B tipi antrepoda, antrepo rejimi altında eşya nakline izin verilmez.

 

Basitleştirilmiş usuller çerçevesinde B tipi antrepo rejimi uygulanan eşyanın serbest dolaşıma girişinde sadece eksik belgeyle beyan ve fatura verilmesi şeklinde beyan yöntemi uygulanabilir.

 

Gümrük antrepo rejimi uygulanmış eşyanın, ihracat ya da yeniden ihracat rejimine girişinde: B tipi antrepo rejimi uygulanan eşyanın ihracat rejimine girişinde eksik belgeyle beyan ve fatura verilmesi şeklinde beyan usulü uygulanabilir.

 

Beyanname yerine fatura verilmesi şeklinde basitleştirilmiş beyan usulü B tipi antrepolar için uygulanmaz.

 

C Tipi Antrepolar (Özel Antrepo)

 

C Tipi Antrepo; işleticisi ve kullanıcısı aynı kişi olan ve antrepoya alınan eşyadan bu kişinin sorumlu olduğu özel antrepo tipidir.

 

Antrepoya konulacak eşya, eşya listesinde belirtilmiş eşya ile sınırlıdır. Eşya listesi haricinde antrepoya eşya konulmak istenilmesi halinde müsteşarlıktan (gümrükler genel müdürlüğü) izin alınır.

Antrepoya konulacak eşyanın miktarı, özelliği, firmanın düzenli olarak eşya listesinde belirtilen eşyanın ticaretini yapması nedeniyle depolama masraflarının artması halinde C veya D tipi özel antrepo açılması giderlerin azalmasını sağlayabilir.

 

D Tipi Antrepolar (Özel Antrepo)

 

D Tipi antrepo; işleticisi ve kullanıcının aynı kişi olduğu, Gümrük Kanununun 104. Maddesinin 3. Fıkrasının uygulandığı özel antrepo tipidir. Eşyanın antrepoya alındığı tarihteki kıymet, miktarı dikkate alınarak vergiler hesaplandığından, buralara konulan eşya, basitleştirilmiş usul ile serbest dolaşıma sokulabilir.

 

Gümrük Kanununun 104/3. Maddesi hükmüne göre; Gümrük Antrepo rejimine tabi tutulmuş ithal eşyasının kanunun 71/1-c bendi hükmüne göre gümrüğe sunulmaksızın ve beyannamesi verilmeden önce serbest dolaşıma girmek üzere teslim edildiği hallerde, gümrük vergileri, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulduğu tarihte yürürlükte bulunan vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurlarına dayanarak hesaplanır. Bu hükmün uygulanması, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulduğu tarihte tespit edilmesi şartlarına bağlıdır.

 

Ancak, yükümlünün serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinde eşyanın bulunduğu hal ve niteliği ile diğer vergilendirme unsurlarına göre işlem yapılması yönünde talepte bulunması halinde, bu yönde işlem yapılır.

 

D tipi antrepoya ilişkin antrepoya giren eşya ile ilgili olarak tutulan antrepo stok defterinde bulunan stok kayıtlarında gümrük yönetmeliği 370. Maddesinde sayılan bilgilere ilave olarak, antrepo beyannamesindeki kıymeti, miktarı ve ayrıntılı tanımı ile ihtiyaç duyulacak bilgilerin gösterilmesi gerekir.

 

Basitleştirilmiş usuller çerçevesinde D tipi antrepo rejimi uygulanan eşyanın serbest dolaşıma girişi kayıt yoluyla yapılabilir.

 

Eksik belgeyle beyan usulünün D tipi antrepo için kullanılması durumunda, gümrük yönetmeliği 43. Maddesi (a) ve (b) bentlerine ilave olarak eşyanın niteliğine, kıymetine ilişkin bilgi ve eşyanın tarife pozisyonunun derhal ve kesin şekilde saptanması için gerekli ayrıntılı bilginin bulunması zorunludur.

Antrepoya konulacak eşya, eşya listesinde belirtilmiş eşya ile sınırlıdır. Eşya listesi haricinde antrepoya eşya konulmak istenilmesi halinde müsteşarlıktan (gümrükler genel müdürlüğü) izin alınır.

 

E Tipi Antrepolar (Özel Antrepo)

 

E Tipi antrepo; işleticisi ve kullanıcısının aynı kişi olduğu, gümrük kanununun 93. Maddesinin 4. Fıkrası uyarınca, izin hak sahibinin depolama yerinin antrepo addedildiği veya depolama yeri olmazsa dahi eşyaya antrepo rejimi hükümlerinin uygulandığı özel antrepo tipidir.

 

Özellikleri dolayısıyla E tipi antrepolarda gümrük yönetmeliğinin 365. Maddesinde belirtilen nitelik ve şartlardan tümü veya bir kısmı aranmayabilir.

 

E tipi antrepolarda, gümrük kanununun 99. Maddesinde belirtilen antrepo stok kayıtlarının antrepo işleticileri tutar. Bu kayıtlar gümrük idaresinin kontrolüne imkan verecek şekilde tutulur.

Antrepo rejimine giren eşya ile ilgili olarak, E tipi antrepolarda stok kayıtlarının gösterildiği bir antrepo Stok Defteri tutulur.

 

Özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, antrepo rejimine tabi olarak antrepoya giren ve antrepo rejimini sona erdirerek antrepodan çıkarılan eşya antrepo stok kayıtlarında gösterilir.

 

E tipi antrepoda eşyanın izin hak sahibinin antrepo addedilen depolama yerine ulaştığında stok kayıtlarına giriş işlemi yapılır.

 

Genel hükümler yanında, E tipi antrepolarda aşağıda belirtilen özel hükümler de uygulanır. Bunlar; sadece antrepo sahibi adına gelen eşyadan;

 

a. Sanayicilere ait yatırım malı, hammadde, makine ve benzeri eşya ile yatırım malları ve makinelerden bir tesis ait olup, hacim, ağırlık ve hassasiyet gibi özellikleri nedeniyle antrepo binalarına alınamayan ve doğrudan montaj mahalline alınması gerekli bulunan eşya,

 

b. Sadece ithalatçı statüsünde olmakla birlikte, bozulabilir ya da telef olabilir eşya ile büyük yer tutan ağır ve hacimli eşya,

 

Antrepo rejimi hükümlerine tabi olarak, antrepo addedilen yer veya montaj mahallerine ya da eşya sahibinin deposuna konulabilir.

 

F Tipi Antrepolar (Genel Antrepo)

 

F tipi antrepo; gümrük idarelerince işletilen genel antrepo tipidir.

Gümrük kanununun 47 ila 50. Maddelerinde belirtilen geçici depolama yerleri, aynı zamanda F tipi antrepo olarak işletilebilir.

 

Özellikleri dolayısıyla F tipi antrepolarda gümrük yönetmeliğinin 365. Maddesinde belirtilen nitelik ve şartlardan tümü veya bir kısmı aranmayabilir.

 

F tipi antrepoda, gümrük kayıtları stok kayıtlarının yerini alır.

 

Özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, antrepo rejimine tabi olarak antrepoya giren ve antrepo rejimini sona erdirerek antrepodan çıkarılan eşya antrepo stok kayıtlarında gösterilir.

 

Kaçak eşya, gümrük idaresince işletilen F tipi genel antrepolara konulur.

 

F tipi antrepo rejimi uygulanan eşyanın serbest dolaşıma ve ihracat rejimine girişinde basitleştirilmiş usule izin verilmez. Eksik belgeyle beyan usulü ile beyanname yerine fatura verilmesi şeklinde basitleştirilmiş beyan usulü F tipi antrepolar için uygulanmaz. Gümrük yönetmeliğinin 48. Maddesinde belirtilen, antrepo rejimine girişin kayıt yoluyla yapılmasına ilişkin usul F tipi antrepolar için uygulanmaz.

 

 

Antrepo Açılması İçin Gerekli Koşullar

 

Bir antreponun açılabilme şartları yasal düzenlemelerle belirlenmiştir. Kişiler ve kurumlar ancak kanun ve yönetmeliklerde belirtilmiş kurallar ve izinler çerçevesinde antrepo açarak işletebilmektedirler. Antreponun açılabilmesi için gerekli ön koşullardan birisi; antrepo açacak kişi ya da tüzel kişiliğin en az beş yıldır faaliyette bulunuyor olması ve işletmenin bölgesine göre belirlenmiş ödenmiş sermayeye sahip olma şartları aranmaktadır.

 

Antrepo açacak gerçek ya da tüzel kişilerin vergi kaçakçılığı ve vergi zıyaı gibi suçlardan yargılanmış ve kesinlenmiş cezalarının bulunmaması da antrepo açılması için gerekli koşullardan birisidir. Antrepo açılacak bölge belediye sınırları içerisinde yer alıyor ise işletme izin belgesi belediyeden, belediye sınırları dışında kalıyorsa valiliklerden alınması gerekmektedir. Antrepo açmak isteyen bir tüzel kişinin ortakları arasında hisse payı %10'u geçen yabancı ortak veya ortakların bulunmaması gerekmektedir. Daha önceden açılmış bir antrepo var ve bir başka gerçek ve tüzel kişiye devredilecekse, devir işlemleri yetkili kurumların denetimi ve incelemesinden önce tamamlanamamaktadır. İşletmeyi devralacak kuruluşun aynı koşullara sahip olması Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından aranmaktadır. Antrepo açılmasını talep etmek amacıyla Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne başvuru yapan gerçek veya tüzel kişiler, açmayı düşündükleri antrepo türünü, ne tür eşya ya da eşyaların depolanacağını, söz konusu antrepoya neden gereksinim duyulduğunu belirten bir yazı ile başvurusunu yapmakla yükümlüdür.

 

Açılması planlanan antrepo A veya B tipi bir antrepo ise; işletme anonim ya da limited olarak en az iki yıldır faaliyet gösterdiğini belirten bir belge ile antrepo açılması düşünülen bölgenin gelişmişlik düzeyine göre ödenmiş sermayeyi gösteren noter onaylı belgenin ibraz edilmesi gerekmektedir.

 

Ek olarak; antrepo açma izni almak üzere başvuracak tüzel kişilerin, yönetim kurulu üyeleri ile şirket sermayesinin %10'undan fazlasına sahip gerçek kişilerin affa uğramış olsalar dahi, hırsızlık, emniyeti suiistimal, dolandırıcılık, yalan yere şahitlik, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira, irtikap, rüşvet ve ihtilas cürümlerinden biri nedeniyle hapis cezası almamış olmaları, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna muhalefetten mahkum olmadıklarını tevsik eden sabıka kayıt belgesini de başvuru sırasında verecekleri dosyaya eklemeleri gerekmektedir. Antrepo bina ve eklentilerini içten ve dıştan ayrıntılı bir şekilde görüntüleyen ilgili gümrük müdürlüğünce onaylı fotoğraflar veya bunların renkli fotokopileri ile birlikte antrepo olarak açılmak istenilen yerin işaretlendiği ve alanının belirtildiği*resmi bir fen kurulundan onaylı plan veya krokinin başvuru evrakları arasında bulunması gerekmektedir.

 

Son olarak, belediye sınırları içerisinde açılacak antrepolarda ilgili belediye başkanlığından, diğer yerlerde valiliklerden ya da konusu ile ilgili yetkili bakanlık veya kuruluştan alınacak; antrepo olarak açılmak istenilen yere ait İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı veya bu gibi belge ile yangına karşı gerekli tedbirlerin alındığını gösteren yangın raporunun yanı sıra, antrepo olarak açılmak istenilen yere ilişkin tapu senedinin veya söz konusu yerin kiralanmış olması halinde, tapu senediyle birlikte kira sözleşmesinin noterden tasdikli birer örneği de başvuru sırasında ibraz edilmelidir.

 

 


Zafer Gürkan Kocapınar

zafer gürkan kocapınar

Sitemi yaptığımda en zorlanacağım şeyin kendimi anlatmak olduğunu hiç düşünmemiştim. Hep kendim ile ilgili bir şeyler yazmak istediğimde pek aklıma bir şey gelmez. Lakin yine de elimden geldiğince bir şeyler yapacağım. Bu sefer belki başarabilirim gerçi başaramasamda bu hakkımda yazısının çok önemli olduğunu düşünmüyorum burda amaç Lojistik ile ilgili bir bilgi havuzu oluşturmak.

Makale Hakkında Yorum Yazın

comments powered by Disqus